Kar yanığı

Kar yanığı 

Dr. Ahu PAKDEMİRLİ

En büyük organımıza daha çok önem vermeliyiz! Neresi mi en büyük organ? DERİ’miz.   Evet yanlış duymadınız bedenimizdeki en büyük organ olan derimize daha iyi bakmalıyız.
Güneşin yakıcı etkisinden bizi bedenimiz kormaya çalışır. Ultraviyole (UV) ışınları cildimize zarar vermesin diye renk hücreleri olan melanositler sayıca artar. Eh melanositler artınca da cildin rengi koyulaşır ve lekeler meydana gelir. Bir yandan da cilt kalınlaşır.
İzmirliyseniz güneşlenmenin ve bronzlaşmanın kitabını yazacak kadar bilgiye sahipsinizdir. “Havuçlu mu kakaolu mu krem daha iyi sonuç verir, yoksa cilde kola mı sürmeliyim”in cevabını bilirsiniz. Evinizin bahçesinde güneşlenmek yerine deniz kenarında hatta teknede güneşlendiğinizde daha çabuk bronzlaştığınızı görmüşsünüzdür. Benzer şekilde kumsalda güneşlenmek daha hızlı bronzlaşma sağlar. Çünkü güneş ışınlarının bir kısmı yer tarafından emilirken bir kısmı ayna gibi yansır. Bu yansımaya Albedo denir. Toprak, çalı çırpı %10 yansıtırken, kum %25 yansıtır ışınları.  İşte bu mantıkla baktığımızda kayarken etrafınızdaki bembeyaz kar, güneşin yansıyarak sizin daha da yanmanıza sebep olur. Taze kar güneş ışınlarını % 80 yansıtır. Kumsalda yazın güneşlenirken aldığınız UV’nin 3 katı demek bu!
Güneşin UV ışınları 3 tiptir. UV ışınların C tipi tamamen atmosfer tarafından emiliken UV-A yer yüzüne kadar iner ama fazla zararlı değildir. UV-B’nin çok az kısmı yeryüzüne ulaşsa da insan cildine zarar verir. Işınlar eğik geçerse atmosfer daha çok emer yani yere az kısmı ulaşır. Oysa güneşin yeryüzüne dik olduğu zamanda (yaz mevsiminde ve öğle saatlerinde) atmosferde UV-B ışınların emilimi azalacağından zararlı etkisi artar.
Deniz seviyesinden daha yüksek rakımlara çıktıkça da güneşten yere ulaşan UV ışınları artar. Öyle ki her 1000 metrelik yükseklik artışında %10 UV radyasonda artış olur. Bu güzel şubat ayında kayak tatili yapacaksanız bu bilgileri hatırlayın. Kar, yükseklik ve öğlen saati UV için en tehlikelisi! Mutlaka cildinizi korumak için en az 30 SPF koruyucu güneş kremi kullanın. Soğuktan kuruyan cildinize güneş daha da çabuk zarar verir. Kayak veya snowboard yapacaksanız ya da sadece karda oynayacaksanız bile koruyucu krem sürün, akşam otelinize geçtiğinizde nemlendirici krem uygulayın cildinize. Bere, gözlük, yüz maskesi, eldiven kullanırsanız cildinizin açıkta kalan kısmı azalır, kar yanığı riskiniz azalır.
Eskiden kayağa gittim geldim havamı atayım demenin bir yoluydu kar yanığıyla ortalıkta dolaşmak. Oysa artık sosyal medyada anında paylaşabilir hatta selfie bile yapabilirsiniz! Bu yüzden kar yanığına ihtiyacınız yok aksine kendinizi korumanız gerek. Çünkü kızarıklık, kaşıntı, yanma ile başlayan lekeler kalıcı olabilir.  Eğer kalıcı kar yanığına bağlı lekeler oluşursa dermatolog tarafından kriyoterapi uygulanır yani-190 derece sıvı azot gazı ile dondurularak tedavi edilir. Dondurmak yetmezse lazer tedaviye başvurulur.
Keyifli bir kayak tatili sonrasında yanıkla, lekelerle, dondurmakla ya da lazerle uğraşmayın. Cildinizi kar yanığından koruyacak koruyucu krem kullanın.
İyi tatiller.
Sağlıkla kalın.

Leave a comment

Filed under Köşe Yazılarım

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s