Türk filmlerinin hastalığı

25 Mayıs 2013, 09:12
Türk filmlerinin hastalığı

Dr. Ahu PAKDEMİRLİ
Türk filmlerinin vazgeçilmez konularındandır Kan Kanseri! Son isteği televizyon izlemek olan kan kanseri kardeşi için hırsızlık yapandan tutun, çocuğunu tedavi ettirecek parayı bulmak için bir geceliğine bedenini satan anneye kadar hastadan çok ailenin yaşadıklarını konu alan filmler. Son yıllarda daha bilinçlendiğimiz ama belki de tam bilmediğimiz bir konu, nedir bu kan kanseri?

Kan kanseri tıptaki adıyla lösemi, olgunlaşmamış kan hücrelerinin kemik iliğinde çok artmasıdır. Lösemi akut ve kronik diye ikiye ayrılır. Akut lösemiler de geliştiği kan hücre serisindeki myeloidler arttıysa Akut Myeloblastik Lösemi (AML), lenfoid seride olgunlaşma sorunu varsa Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) diye adlandırılır. ALL ve AML de kendi içinde alt sınıflara ayrılır. ALL çocuklarda AML ise yetişkinlerde daha sık görülür. Çocukluk çağı kanserlerinin başında gelir lösemi.

Neden olur lösemi? Aslında tam aydınlatılmış değil. Nedenlerini sıraladığımızda ilk sırada idiopatik yazar tüm kitaplar, yani sebebi bilinmiyor. Çevresel ve genetik etmenler lösemi nedeni olabilir. Benzen ve türevleri (bali), iyonize radyasyon ve bazı kimyasallar böcek ilaçları sebepler arasında. Ailesel geçen bazı genetik hastalıklarla da ilişkisi görülmüş. Örneğin Down Sendromlularda en sık AML M7 görülmekte ya da Fankoni anemisi olanlarda lösemi daha sıkça karşımıza çıkmakta. Bazı kromozomal anomaliler de lösemi yapar. Sedef hastalığı tedavisinde kullanılan dioksopiperazin derivesi olan bimolane da AML3’e neden olabilir.

Ne olur olgunlaşmamış hücreler artarsa kanda? Yüksek sayıdaki olgunlaşmamış hücre, normal ilik hücrelerinin yerini alır. Kemik iliğinde işe yarar hücrelerin sayısı azalır. Örneğin  kanın pıhtılaşmasında görevli kan pulcukları (trombositler), savunma hücresi olan akyuvarlar (lökositler) azalır. Bu yüzden hem kanamaya eğilimlilerdir hem de enfeksiyon kapmaya. Tüm kan elemanları etkilenir zamanla. Kırmızı kan hücrelerinin (eritrositler) azalmasıyla kansızlık (anemi) ortaya çıkar.
Lösemili çocuklarda ne şikayetler olur? İştahsızlık ve beraberinde kilo kaybı olur. Cilt altı kanamalar buna bağlı çabuk morarma (ekimoz) ve kırmızı noktalar (peteşi) görülür. Burun ve dişeti kanamaları sıkça olur. Kansızlık, kemik ağrıları, enfeksiyona yatkınlık ve ateş meydana gelir. Tabii  bunlar ilk şikayetler ve gözlenen bulgular çocukta. Ama muayene edince dalak büyümesi, karaciğerin ele gelmesi, lenf bezlerinin şiştiği, kanama bozukları da hekim tarafından fark edilir. Kemik iliği tetkiklerinde olgunlaşmamış ana hücre olan blast sayısının %20’den fazla olmasıyla tanı konur.

Tedavisi var mı? Tedavide kemoterapi ve kemik iliği transplantasyonu (KİT)  yer alır. ALL ve AML hastalarının en sık ölüm nedeni enfeksiyonlardır. Bu yüzden mikroplardan korunmaları önem taşır. Lösev’in internetteki sayfasında şöyle yazar: “lösemili çocuklarımız etraflarındaki insanlardan, havadan, sudan mikrop almamak ve korunmak için maske takmaktadırlar.”

25-31 Mayıs tarihleri arasında Uluslararası Lösemili Çocuklar Haftası. Amaç toplumda farkındalık yaratmak, lösemili çocuklarımıza ve ailelerine yalnız olmadıklarını hissettirmek, hastalıkla mücadelelerinde maddi ve manevi destek olmak.

Artık filmlerdeki kadar çaresiz değil tıp.

Sağlıkla kalın.

Leave a comment

Filed under Köşe Yazılarım

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s