Pankreas kanserinde erken tanı

Karın boşluğunda mide, onikiparmak barsağı (duodenum) ve kalın barsakla (kolon) ön yüzünde yer alan yaklaşık 15 cm uzunluğunda bir organ olan Pankreas, gıdaların sindiriminde ve kan şekerinin dengede tutulmasında önemli rol oynar.

Pankreas kanserleri sıklıkla pankreasın baş bölgesinden gelişir ve çoğunlukla salgı yapan hücrelerden köken alır, ‘adenokanser’ olarak adlandırılır. Nedeni tam bilinmese de sigara ve obezite pankreas kanserinde rol alır. Her yıl yaklaşık 28 bin kişiye Amerika’da (ABD) pankreas kanseri tanısı konur.

Sinsi bir hastalık olduğundan erken dönemde yakalanması zor. Örneğin meme kanserinde hastanın memesinde ele kitle gelir hekime başvurur. Derinizdeki benin rengi ve şekli değişince cilt doktoruna gidersiniz. Ama pankreas kanserinde bu kadar net belirtiler olmaz. Ölüm oranı oldukça yüksek bir kanser çeşidi! Kilo kaybı, karın ağrısı, sarılık, iştah kaybı, bulantı-kusma, halsizlik, yorgunluk, ishal, sindirim zorluğu, sırt ağrısı, camcı macunu renginde dışkılama, solgunluk, aniden ortaya çıkan ve aile öyküsü bulunmayan şeker hastalığı, depresyon gibi psikolojik bozukluklar ile kendini gösterir ve bu şikayetler olunca pat diye aklınıza pankreas kanseri gelmez. Sarılık en sık ve en erken ortaya çıkan belirti olur. Gözlerde ortaya çıkar sonra deri sararır, derken idrar rengi koyulaşır ‘çay renkli idrar’ ve dışkının rengi açılır ‘camcı macunu’ olarak tanımlanır. Tanı laboratuvar tetkikleri, ultrasonografi (USG), bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MR) ile konur.
Tanı konulduğunda genellikle çevre organlara kanser yayılmış olur. Bu nedenle cerrahisi geniş kapsamlı yapılır. Whipple ameliyatı denen operasyonla; pankreasın başı ile birlikte, safra kesesi, ana safra kanalının bir kısmı, oniki parmak bağırsağı, midenin bir kısmı ve lenf bezleri çıkartılır.

Erken tanı ile ameliyat olup tam iyileşme şansı %50’nin altında. Antikanser ilaçları (kemoterapi) ve ışın tedavisi (radyoterapi) ile iyileşme oranını artar. Yani bu kanserde erken yakalamak çok zor ama çok da önemli. İşte bu noktada Amerika’da bir lise öğrencisinin yaptığı araştırma sonucu bulduğu test yüz güldürücü olabilir.
Jack Andraka adlı 15 yaşındaki genç araştırmacı, kan ve idrar örneklerinde pankreas kanserinin erken evrede yakalanabileceği bir test geliştirdi. Hem maliyeti daha düşük hem yakalama olasılığı daha yüksek deniyor. Ama çok yeni olan bu testin daha çok denenmesi ve geliştirilmesi gerekir. Ailesinde pankreas kanseri olanlar veya risk altında olanlar için oldukça umut vaadeden bir çalışma.
Sağlıkla kalın.

Leave a comment

Filed under Köşe Yazılarım

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s