Beni Türk hekimlerine emanet ediniz

Bugün Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümünün 74. yılı. Atatürk’ün ölümüne neden olan hastalıkla ilgili değişik iddialar olsa da; bir karaciğer hastalığının ölümüne sebep olduğu bilinir. Atatürk’ün son yılı iştahsızlık, halsizlik, burun kanamaları ve bedeninin değişik yerlerinde kaşıntılarla yani hastalıkla geçti.

Önceleri kaşıntının nedeni olarak Çankaya Köşkündeki karıncalar olarak görüldü ve hemen köşk ilaçlandı. Ama bu kaşıntıları önlemeye yetmedi. 1938’in ocak ayında Yalova Termal’e özel tedaviye (kür) giden Atatürk’e ilk kez ”siroz” tanısı kondu. Özel diyet ve çalışma temposunun azaltılmasını önerdi doktorlar. Fransa’dan gelen hekim de aynı görüşteydi.

Karın boşluğunun sağ üst kısmında bulunan yaklaşık 1,5 kilogram ağırlığında bir organ karaciğer. Safra salgılamak (sindirim için gerekli); yağ, protein ve şeker metabolizmasını düzenlemek; detoksifikasyon (toksinlerden arındırma) gibi hayati görevleri olan, bedenimizin olmazsa olmazlarından biri. Narin bir organ değil yani dayanıklı ve kendini yenileyebilen yapısı var. Ama alkol, bazı virüsler, ilaçlar ve toksik maddelere uzun süre maruz kalırsa ciddi ve geri dönüşü olmayan hasarlar meydana gelir. Karaciğer bu sebeplerden herhangi biriyle zarar görürse, barsaklardan gelen ve karaciğerden geçip temizlenmesi gereken kanın geçişi engellenir. Kan kendine yeni yol arar ve çevre damarlardan geçmeye çalışır. Bunun sonucunda çevre damarlar genişler. Bu arada karaciğer hücre kaybı sonucu görevlerini yerine getiremez. Bu sürece siroz denir.

Sirozun batılı ülkelerde en önemli nedeni aşırı alkol kullanımıdır. 10 yıl gibi uzun süre içince siroz oluşur. Alkol alan kişi kadınsa karaciğer hasarına karşı hassas olduklarından daha kısa sürede de sirozla karşılaşabilir hasta.

Ülkemizde en sık siroz nedeni ise viral hepatitlerdir. Uzun süren kronik iltihabi hasarla siroz meydana getirir. Hepatit B daha yaygın görülmesine karşın, Hepatit C daha tehlikelidir çünkü %80 kronikleşir! Karaciğer içi safra yolları ve karaciğer dokusunun yıkımı ile seyreden primer bilier siroz, bakır birikimi olan Wilson hastalığı, yağlı karaciğer ve konjestif kalp yetmezliği de siroza yol açar.

Siroza neden olan neyse onu tedavi etmek gerek. Örneğin hepatite bağlı gelişen sirozda interferon tedavisi uygulanır. Lakin alkol nedeniyle oluşan sirozun tedavisi yok. Siroz olmadan önce önlem almak daha akıllıca yani alkolü bırakmak, hepatit hastalığına yakalanmamak için aşı yaptırmak, yağlı beslenmeden uzak durmak gibi.

”Beni Türk hekimlerine emanet ediniz” diyen Atatürk’ü saygıyla ve sevgiyle anıyorum.

Sağlıkla kalın

Leave a comment

Filed under Köşe Yazılarım

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s