Unutanları unutma

http://www.haberekspres.com.tr/unutanlari-unutma–makale,1514.html

“Bunak” halk arasında kullanılan ama benim pek sevmediğim bir söz. Yerine demans demeyi daha çok seviyorum. Belki de bilinçaltımda hep ‘bunak’ kötü bir söz gibi algıladığım için olabilir. Unutkanlık ise çok daha masum bir tanım olur. Çünkü demans sadece unutkanlık değil. Ama unutkanlık başta olmak üzere, konuşma, entellektüel zeka, fiziksel becerilerin yetersizleştiği; kişinin yaşından beklenen beyin performansını gösteremediği, kişilik ve davranışların değiştiği, başkalarına bağımlı yaşamak zorunda kalınan bir hastalık. Demansa yol açabilecek çok sayıda değişik hastalıklar, patolojik süreçler var. Sebep ne olursa olsun beyinde oluşan hasar oluşur ve ne yazık ki hastalık ilerler. Mevcut ilaçlar sadece ilerlemeyi yavaşlatır ya da bir süreliğine durdurur.

Ne kadar acı bir durum bilirim. Sevdiğiniz, saygı duyduğunuz, fikirlerine değer verdiğiniz yakınlarınızın abuk sabuk konuşması, aynı şeyleri tekrar tekrar sorması, kendine hiç yakışmayan tavırlar takınması insanı kahreder. İşte Alzheimer Hastalığı demansın alt gruplarından biri olup insanı yavaş yavaş hayattan ve sevdiklerinden farklı bir dünyaya, bilinçsizliğe doğru iter. İleri yaş grubunda görülen demans şikayetlerinin en sık görülen biçimi olduğu için sanki Alzheimer = Demans gibi yanlış bir algı var. Alzheimer hastalığı demans sebeplerinin en tipik olanı. Alzheimer hastalığı (AH) da demans gibi insan beynini etkiler, ilerler ve malesef tam tedavisi yok. Alzheimer hastalığı temel olarak bir bellek (hafıza) bozukluğu ile başlar ve ilerlediği zaman tüm zihinsel işlevleri ve dolayısıyla tüm bağımsız varoluşu etkiler.
Kimler Alzheimer risk grubunda? Gençliğinde unutkan olan ya da yaşlı herkes bu hastalığa yakalanacak mı?Amerikanın NIH (Ulusal Sağlık Enstitüsü) risk faktörlerini şöyle sıralıyor:
1. Yaşlı olmak (ama bu normal yaşlanma sürecinin bir parçası değil)
2. Yakın kan bağı bulunan akrabada da AH bulunuyor olması (kardeş, ebeveyn gibi)
3. Genetik olarak Apoe epsilon4 allel geni taşıyorsanız risk grubundasınız.
Bir de tam kanıtlanmasa da AH olma ihtimalin arttığı düşünülen durumlar var. Kadın cinsiyete sahip olmak (kadın olmak yine başa dert!), uzun yıllar yüksek kan basıncı (yüksek tansiyon hastası) olması, kafaya darbe almış olmak. 60 yaşından önce nadirde olsa görülebilir ki genetik yatkınlığı yüksek olanlarda olur. Nedeni tam bulunamasa da; genler ve çevresel faktörler suçlansa da; artık alüminyum, kurşun ve civanın Alzheimer’a neden olmadığı biliniyor.

İlk kez Dr Alois Alzheimer tarafından 1907’de tanımlanan bu hastalık, 1994’ten beri her 21 Eylül’de Dünya Alzheimer Günü olarak kutlanırken; bu yıl yani 2012 itibariyle eylül ayı boyunca etkinlikler düzenlenecek ve Dünya Alzheimer Ayı olacak. Farkında olmak, hasta ve hasta yakınlarına yalnız olmadıklarını hissettirmek gerek.

Türkiye Alzheimer Derneğinin internet sayfasındaki şu satırlar çok hoşuma gittiği için aynen aktarıyorum. “Küçükken hep 5 duyumuzla algıladığımız öğretilirdi bize… Bir çiçeği koklamak… Sevdiğimiz bir şarkıyı duymak… Enfes bir yemek tatmak… Güneşin batışını seyretmek… Sevdiğin kişinin elini avucunda hissetmek…
Hayatı böyle somut yaşamamız gerektiği öğretildi. Ama insan yaşadıkça öğreniyor ki bunların hepsi yaşamımıza birer araç ve bir anlık hisler. Asıl önemli olan sağlıklı bir zihne sahip olmak, bu anlarımızı hafızamızda yaşatmak, hatırladıkça o güzelliklerden keyif almak.
Bugün Dünya Alzheimer gününde bir kez daha vurgulamak istiyoruz hatırlamanın, hatırlatmanın önemini. “Unutanları Unutmamak” adına Türkiye Alzheimer Derneği olarak yaptığımız etkinlikler…”

‘The Notebook’ adlı filmi tavsiye ederim. Aşkın nelere kadir olduğunu, bir ömür geçirdiği ölesiye sevdiği ama Alzheimer hastalığına yakalanan karısı tarafından hatırlanmamanın üzüntüsünü… Ben hıçkırıklarla ağlayarak izledim!

Sağlıkla kalın.

Leave a comment

Filed under Köşe Yazılarım

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s